Szukasz informacji o właściwościach oliwy z oliwek? Oliwa z oliwek należy do najzdrowszych tłuszczów roślinnych, cenionych zarówno w kuchni, jak i w pielęgnacji skóry. Jej wyjątkowe właściwości prozdrowotne, bogaty skład oliwy oraz wysoka zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych sprawiają, że regularne spożywanie oliwy pozytywnie wpływa na zdrowie, kondycję skóry oraz funkcjonowanie całego organizmu. Szczególne miejsce zajmuje oliwa z oliwek extra virgin, czyli oliwa pierwszego tłoczenia, która powstaje z dojrzałych owoców oliwki europejskiej i zawiera najwięcej naturalnych składników odżywczych, polifenoli oraz antyoksydantów. W tym artykule przedstawimy kompleksową analizę właściwości oliwy, jej wartości odżywczych, zastosowań kulinarnych i kosmetycznych oraz wpływu na zdrowie, w tym na choroby układu krążenia, stany zapalne i wyrównanie poziomu glukozy. Sprawdź!

Podstawowe informacje o oliwie z oliwek

Oliwa z oliwek jest jednym z najstarszych olejów znanych w zachodnim świecie. Powstaje z tłoczenia owoców oliwki europejskiej, rośliny rosnącej na terenach basenu Morza Śródziemnego. Jest charakterystycznym elementem, jaki wyróżnia dietę śródziemnomorską, uznawaną za jedną z najzdrowszych diet świata. Z drzew oliwnych pozyskuje się owoce, z których w naturalnym procesie tłoczenia – bez użycia chemii – powstaje wysokiej jakości oliwa extra virgin. Oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia jest pozyskiwana mechanicznie ze zdrowych, dojrzałych owoców, a do produkcji 1 litra oliwy potrzeba około 5 kilogramów oliwek.

Oliwa jest głównym źródłem tłuszczu w wielu krajach śródziemnomorskich, zastępując zwykłe tłuszcze zwierzęce. Jej popularność wynika nie tylko z walorów smakowych, ale również z właściwości prozdrowotnych oliwy, takich jak działanie antyoksydacyjne, przeciwdziałanie stanom zapalnym oraz pozytywny wpływ na poziom cholesterolu i ciśnienia krwi.

Najważniejsze typy oliwy z oliwek

Oliwa z oliwek extra virgin (oliwa pierwszego tłoczenia)

To najcenniejszy rodzaj oliwy, pozyskiwany wyłącznie z owoców oliwek tłoczonych na zimno. Oliwa extra virgin zawiera najwięcej polifenoli; witamin A, E, D, K; związków fenolowych i przeciwutleniaczy, dzięki czemu ma najsilniejsze właściwości zdrowotne. Wyróżnia się także intensywnym aromatem i wyjątkowo smacznym profilem sensorycznym.

Oliwa z oliwek extra virgin powstaje z owoców o kwasowości nie większej niż 0,8%. Co więcej, oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia ma niezwykłą odporność na utlenianie, jeśli jest odpowiednio przechowywana.

Ciekawostka: oliwa z oliwek extra virgin jest najczęściej fałszowanym produktem w Unii Europejskiej.

Oliwa virgin

Otrzymywana podobnie jak extra virgin, lecz o nieco wyższym poziomie kwasowości. Nadal zachowuje wiele cennych składników, ale ma delikatniejszy smak i niższą jakość.

Oliwa z oliwek virgin jest wytwarzana z oliwek o kwasowości poniżej 1,5%.

Oliwa rafinowana

Powstaje poprzez oczyszczenie oliwy gorszej jakości. Zawiera mniej składników odżywczych, a jej smak jest neutralny. Najczęściej stosuje się ją w smażeniu.

Oliwa z wytłoczyn oliwek

Powstaje z pozostałości po tłoczeniu oliwy virgin. Jest najmniej wartościowa pod względem odżywczym. Sprawdza się przede wszystkim w przemyśle gastronomicznym.

Oliwa z oliwek zwykła powstaje z mieszanki rafinowanej oliwy i oliwy z pierwszego tłoczenia o kwasowości nie większej niż 2%.

Istnieje jeszcze oliwa z oliwek pure – to mieszanka oliwy z pierwszego tłoczenia i oliwy rafinowanej.

Składniki odżywcze i wartość żywieniowa oliwy

Wartości odżywcze oliwy zależą od jej rodzaju, ale w przypadku extra virgin są wyjątkowo wysokie. Oliwa zawiera:

• nienasycone kwasy tłuszczowe, w tym kwas oleinowy – wspierają zdrowie serca (chronią je przed udarem), zmniejszają poziom cholesterolu, obniżają ciśnienie krwi;

• związki fenolowe – wykazują działanie antyoksydacyjne i chronią komórki przed uszkodzeniem przez wolne rodniki;

• witaminę E – naturalny przeciwutleniacz wspierający kondycję skóry i naturalną odporność;

• witaminę K – wspiera mineralizację i wzrost kości;

• polifenole – o potwierdzonym działaniu przeciwzapalnym i wspierającym wyrównanie poziomu glukozy.

Oliwa z oliwek dzięki swoim składnikom zmniejsza ryzyko zachorowania na choroby układu krążenia, przeciwdziała nadmiernemu krzepnięciu krwi i powstawaniem nowotworów, a jej właściwości przeciwnowotworowe są szeroko badane. Dodatkowo, oliwa może wspierać zdrowie mózgu i zmniejszać ryzyko demencji, a także może zmniejszać ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2. Oprócz tego, oliwa wspiera regenerację organizmu w trakcie leczenia onkologicznego.

Wykorzystanie oliwy z oliwek w kuchni

W kuchni oliwa z oliwek jest produktem o niezwykle szerokim zastosowaniu. Szczególnie ceni się oliwę extra virgin za jej intensywny smak oraz właściwości zdrowotne.

Zastosowanie oliwy w codziennej diecie

• Oliwa z oliwek często wykorzystywana jako składnik potraw na zimno (sałatki), tworząc apetyczne dressingi.

• Sprawdza się świetnie jako baza do marynat i sosów.

• To idealny składnik dań z roślin strączkowych.

• Smakuje świetnie jako dodatek do pieczywa.

• Oliwa doskonale łączy się z wieloma potrawami śródziemnomorskimi, jeśli wykończysz je tuż przed podaniem.

Regularne spożywanie oliwy jest fundamentem diety śródziemnomorskiej, która przeciwdziała atakom mikroorganizmów, stabilizuje poziom cukru i wyrównuje poziom glukozy we krwi.

Zastosowanie oliwy z oliwek w kosmetyce i pielęgnacji

Oliwa od wieków wykorzystywana jest w naturalnej pielęgnacji twarzy, włosów i ciała. Zawarte w niej składniki odżywcze oraz witamina E wzmacniają barierę hydrolipidową skóry, wspierają jej regenerację i łagodzą stany zapalne. Oliwa dzięki zawartości witaminy F i wielonasyconych kwasów tłuszczowych nawilża i dobrze natłuszcza skórę, co pomaga w walce z suchością.

Pielęgnacja twarzy i skóry

Oliwa:

• poprawia kondycję skóry suchej i podrażnionej,

• działa kojąco przy alergicznym zapaleniu skóry,

• przeciwdziała starzeniu dzięki antyoksydantom,

• wspiera odbudowę bariery ochronnej skóry.

Regularnie stosować oliwę można jako dodatek do maseczek lub samodzielny kosmetyk do demakijażu.

Pielęgnacja ciała

Oliwa świetnie sprawdza się jako:

• olejek do masażu,

• balsam do suchej skóry,

• wsparcie regeneracji skóry po opalaniu.

Pielęgnacja włosów

Oliwa:

• intensywnie nawilża,

• wygładza i odżywia,

• chroni przed łamliwością,

• wspiera regenerację skóry głowy.

Ciekawostka: oliwa z oliwek może być używana jako środek do pielęgnacji desek do krojenia, pomagając zachować drewno w dobrym stanie

Jak przechowywać oliwę z oliwek?

Oliwę z oliwek należy przechowywać w ciemnym i chłodnym miejscu, aby chronić ją przed działaniem promieni słonecznych, które przyspieszają proces utleniania. Powinno się ją trzymać w szczelnie zamkniętych pojemnikach, co ogranicza dostęp powietrza i pozwala dłużej zachować jej świeżość oraz walory smakowe. Najlepsza temperatura przechowywania oliwy z oliwek to 18–24 stopnie Celsjusza, dzięki czemu nie traci swoich właściwości. Zaleca się, aby oliwa pozostawała w oryginalnym opakowaniu, które chroni ją przed czynnikami zewnętrznymi, a idealnym wyborem są butelki z ciemnego szkła lub metalowe puszki, zabezpieczające ją przed światłem i degradacją jakości.

FAQ – najczęściej zadawane pytani dotyczące oliwy z oliwek

Co daje picie oliwy z oliwek codziennie?

Codzienne spożywanie jednej łyżki oliwy wspiera zdrowie układu krążenia, obniża poziom cholesterolu, poprawia pracę jelit, działa przeciwzapalnie, wzmacnia kości i wspiera naturalną odporność. Regularne spożywanie oliwy zmniejsza też ryzyko chorób metabolicznych.

Na co jest dobra oliwa z oliwek?

Oliwa z oliwek jest dobra na:

• choroby układu krążenia,

• stany zapalne,

• wahania poziomu cukru,

• stany zapalne przewodu pokarmowego, w tym owrzodzenie żołądka,

• suchą skórę i włosy,

• obniżenie ciśnienia krwi,

• ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym.

Ile powinno się pić oliwy z oliwek dziennie?

Zalecana dawka to 1–2 łyżki oliwy dziennie, najlepiej w formie oliwy extra virgin. Taka ilość dostarcza optymalnej porcji nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz przeciwutleniaczy.

Czy oliwa z oliwek jest zdrowa na wątrobę?

Tak. Oliwa extra virgin wspiera regenerację wątroby, pomaga w detoksykacji organizmu, zmniejsza stany zapalne oraz może wspierać wyrównanie poziomu enzymów wątrobowych.

Czy można smażyć na oliwie?

Tak, oliwa z oliwek nadaje się do smażenia nawet lepiej niż tłuszcze rafinowane.