Pizza z anchois to jedno z najbardziej wyrazistych dań kuchni śródziemnomorskiej. Anchois, czyli małe, bardzo słone fileciki z sardeli europejskiej, od wieków uznawane są za kulinarny skarb. Ich historia sięga starożytności, kiedy były suszone na słońcu i konserwowane w soli, aby mogły przetrwać długie podróże oraz stanowić wartościowy składnik diety. Dawni marynarze i rybacy z regionu Morza Śródziemnego prawdopodobnie jako pierwsi wprowadzili anchois na pizzy, wykorzystując je jako łatwo dostępny dodatek o intensywnym smaku. Oryginalna pizza była prostym chlebem z dodatkami, a z czasem fileciki stały się jednym z fundamentów włoskiej tradycji kulinarnej.

Kilka słów na początek

Anchois to nie tylko składnik o wyjątkowym smaku, ale także wartościowy element diety. Są źródłem białka oraz zdrowych tłuszczów, w tym kwasów omega-3. W kuchni włoskiej używa się ich w wielu potrawach: w sosie puttanesca, sałatce Cezar, w sosach takich jak bagna cauda, a także w płynnej formie jako Colatura di Alici. Anchois można kupić jako filety w oliwie, filety w soli, pastę z anchois lub płynny ekstrakt.

Należy jednak pamiętać, że są to bardzo słone fileciki, dlatego na pizzę dodaje się je w niewielkich ilościach, aby nie zdominowały całego dania. Najlepiej łączyć je ze składnikami o wyraźnym, ale naturalnie słodkawym lub neutralnym profilu smakowym: pomidorami, oliwkami, kaparami, mozzarellą czy pecorino. To właśnie te połączenia podkreślają ich intensywny charakter i nadają pizzy wyjątkowej głębi smaku.

Choć w wielu krajach anchois są klasycznym dodatkiem, w Polsce wciąż uważane są za składnik niszowy – znacznie mniej popularny niż na przykład łosoś. Jednak miłośnicy kuchni włoskiej doskonale wiedzą, że pizzy z anchois nie da się porównać z żadną inną kompozycją.

Lista składników niezbędnych do przygotowania

Aby przygotować idealną pizzę z anchois, potrzebne będą proste, ale wysokiej jakości składniki. To one decydują o finalnym charakterze dania.

Ciasto

• 500 g mąki typu 00,

• 7 g drożdży suchych lub 20 g świeżych drożdży,

• 10 g soli (1 płaska łyżeczka),

• 5 g cukru (1 łyżeczka),

• 20 ml oliwy (ok. 2 łyżki),

• 300 ml wody (najlepiej w ciepłej wodzie, około 30–35°C, aby pobudzić drożdże).

Z tych składników powstaje klasyczne włoskie ciasto, które po dokładnym wyrobieniu wymaga czasu na wyrośnięcie. Dopiero wyrośnięte ciasto gwarantuje elastyczny, lekko napowietrzony środek oraz chrupiące brzegi.

Sos pomidorowy

• 400 g pomidorów (1 puszka pomidorów krojonych lub całych; ewentualnie 4–5 świeżych, dojrzałych pomidorów),

• 1 ząbek czosnku (drobno posiekany lub przeciśnięty przez praskę),

• 1 łyżka oliwy z oliwek,

• ½ łyżeczki soli,

• szczypta pieprzu,

• (opcjonalnie) ½ łyżeczki cukru, jeśli pomidory są bardzo kwaśne,

• (opcjonalnie) kilka listków bazylii lub ¼ łyżeczki oregano.

Dodatki

• filety anchois lub fileciki w oliwie

• ser mozzarella

• oliwki czarne lub zielone

• kapary (świetne połączenie z anchois)

• startym parmezanem do wykończenia

Warto pamiętać, że filety z anchois należy dobrze odsączyć z zalewy, zanim trafią na pizzę, aby podczas pieczenia składniki nie puściły zbyt dużo oliwy.

Krok po kroku: jak przygotować pizzę z anchois?

1. Przygotowanie ciasta

W misce wymieszaj mąkę, sól, drożdże i cukier. Dodaj oliwę i stopniowo dolewaj wodę. Wyrabiaj ciasto około 10 minut, aż stanie się elastyczne. Odstaw je do wyrośnięcia na co najmniej godzinę. To etap kluczowy – wyrośnięte ciasto zapewnia odpowiednią strukturę pizzy.

2. Przygotowanie sosu pomidorowego

Na oliwie podsmaż czosnek, następnie dodaj pomidory. Duś na wolnym ogniu, dopraw solą i pieprzem. Sos pomidorowy powinien być gęsty i intensywny – to właśnie on stanowi kontrast dla słonego smaku anchois.

3. Przygotowanie pizzy

Rozciągnij ciasto na blacie, posmaruj je sosem, ułóż plastry sera mozzarella, następnie delikatnie dodaj odsączone filety anchois. Rozłóż oliwki i kapary. Całość skrop oliwą.

4. Pieczenie

Pizzę piecz w najwyższej temperaturze, najlepiej 250°C lub więcej. W domowych warunkach zajmuje to około 8–12 minut. Prawidłowo upieczona pizza powinna mieć chrupiące brzegi i idealnie roztopiony ser.

Pizza z anchois najlepiej smakuje świeżo po upieczeniu, gdy jest gorąca, chrupiąca i pełna aromatów.

Sposoby podania i serwowania

Gotową pizzę warto posypać startym parmezanem i udekorować świeżymi ziołami. Można podawać ją z lekką sałatą skropioną oliwą i octem balsamicznym.

Anchois idealnie łączą się z:

• czosnkiem,

• oliwkami,

• kaparami,

• mozzarellą,

• pecorino.

Choć najczęściej kojarzone są z pizzą, anchois doskonale komponują się również z chlebem, jajkami, awokado czy makaronem, co podkreśla ich wszechstronność kulinarną.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy anchois nadają się na pizzę?

Tak. Anchois są tradycyjnym składnikiem kuchni włoskiej, a ich intensywny, słony smak umami doskonale współgra z pomidorami, oliwkami, czosnkiem oraz serem mozzarella.

Jak zrobić pizzę z anchois?

Aby przygotować pizzę z anchois, należy przygotować ciasto, sos pomidorowy, dodać ser mozzarella, oliwki, kapary oraz odsączone filety anchois, a następnie piec pizzę w bardzo wysokiej temperaturze.

Dlaczego ludzie już nie dodają anchois do pizzy?

W niektórych krajach anchois uchodzą za smak intensywny i specyficzny, dlatego nie wszyscy po nie sięgają. W Polsce są mniej popularne i bardziej niszowe, a wiele osób woli delikatniejsze dodatki, takie jak łosoś. Jednak w kuchni włoskiej dodawanie anchois do pizzy jest nadal powszechne.

Czy Włosi dodają anchois do pizzy?

Tak. Włosi wciąż często używają anchois jako dodatku do pizzy, zwłaszcza w Neapolu. Uważają je za klasyczny składnik, który znakomicie podkreśla smak pomidorów i oliwek.